ชีวิตวิถีใหม่: สร้างสุขภาพที่ดีได้จากการเป็น ‘เชฟออนไลน์’

ชาตินัย หวานวาจา

           นับตั้งแต่เกิดวิกฤติการระบาดของโรคโควิด-19 ที่ทำให้หลายคนต้องปรับเปลี่ยนสู่การดำเนินชีวิตวิถีใหม่ (New normal) ในหลาย ๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นวิถีชีวิตในการทำงาน การเดินทาง การจับจ่ายใช้สอย การรับประทานอาหาร และการออกกำลังกายเป็นต้น ผู้เขียนเองก็เป็นหนึ่งในหลาย ๆ คนที่ต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตนับตั้งแต่เกิดวิกฤติดังกล่าว โดยถูกกำหนดให้ต้องปรับเปลี่ยนมาทำงานที่บ้าน (Work From Home) แทนการเข้าออฟฟิศมานานกว่า 3 เดือนแล้วที่ต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต ทำให้ผู้เขียนได้ค้นพบศักยภาพบางอย่างในตนเอง คือ ความสามารถในการทำอาหาร ผู้เขียนจึงอยากจะเล่าประสบการณ์ตรง จากผู้ที่มีความสามารถในการทำอาหารเพียงน้อยนิด มาสู่การเป็นเชฟจำเป็นที่ต้องสร้างสรรค์เมนูที่ไม่จำเจเพื่อเอาตัวรอด รวมถึงสิ่งที่ได้เรียนรู้จากความพยายามในการทำอาหารด้วยตนเองในช่วงเวลาที่ผ่านมา

 

ทำอาหารกินเอง สำคัญอย่างไรในภาวะวิกฤติ

           ก่อนเกิดภาวะวิกฤติการระบาดของโรคโควิด-19 เมืองไทยเป็นประเทศที่เต็มไปด้วยอาหารที่หลากหลายให้เลือกสรรค์ อีกทั้งราคาก็ไม่แพง การกินอาหารของคนไทยจึงไม่ได้มีความหมายแค่เพียงการบริโภคเพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่เพียงพอต่อการดำรงชีพเท่านั้น แต่อาหารยังเป็นส่วนหนึ่งของความสุขของหลาย ๆ คน ที่การได้รับประทานอาหารรสชาติอร่อยถูกปากสามารถสร้างความสุข ความผ่อนคลาย รวมถึงอาหารยังเป็นส่วนหนึ่งของบรรยากาศการพบปะสังสรรค์ในหลากหลายโอกาส

           เมื่อต้องต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ที่บ้าน อาจทำให้ต้องเผชิญปัญหาไม่ว่าจะเป็นความเครียดที่ต้องอยู่แต่บ้านไม่ได้ออกไปไหน อีกทั้งยังต้องพบเจอกับเมนูอาหารที่ซ้ำซากจำเจ หลายคนอาจคิดถึงร้านอาหารประจำข้างออฟฟิศซึ่งอยู่ไกลบ้าน อีกทั้งไม่สามารถเปิดให้บริการได้ตามปกติ หรือหากเปิดบริการ จะกดมือถือสั่งมารับประทานที่บ้านก็อาจจะต้องเสียค่าบริการส่งเพิ่มตามระยะ และกว่าอาหารจะเสริฟมาถึงมือก็ทำให้เสียรสชาติไปบ้าง ทำให้ไม่ฟินเหมือนกับตอนรับประทานที่ร้านอย่างในสภาวะปกติ

           ด้วยเหตุผลดังกล่าว ทำให้หลายคนที่ต้องอยู่บ้านเป็นเวลานานจึงต้องขุดความสามารถของการเป็น “เชฟ” ที่ซ่อนอยู่ในตัวออกมาใช้เพื่อทำอาหารรับประทานด้วยตนเอง ซึ่งสอดคล้องกับผลการสำรวจ “พฤติกรรมด้านกิจกรรมทางกายและพฤติกรรมสุขภาพของประชากรไทย ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19” โดยศูนย์พัฒนาองค์ความรู้ด้านกิจกรรมทางกายประเทศไทย สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ที่พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามร้อยละ 46.2 มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาวะสู่วิถีชีวิตใหม่ด้วยการ เตรียมตัวในการทำอาหารรับประทานเองมากขึ้น รวมถึงการเพิ่มความรู้การจัดเก็บอาหารปลอดภัย[1]

 

คนธรรมดากลายเป็นเชฟได้อย่างไร

           ถึงแม้ว่าผู้เขียนจะพอมีพื้นฐานการทำอาหารติดตัวอยู่บ้าง และการทำเมนูอย่างง่ายรับประทานด้วยตัวเองอาจไม่ใช่เรื่องยากอะไรนัก แต่ว่าถ้าจะให้สร้างสรรค์เมนูได้อย่างหลากหลาย ไม่จำเจ ก็อาจจะต้องอาศัยตัวช่วยเพื่อเพิ่มขีดความสามารถ โดยเริ่มต้นจากการใช้ Social Media ให้เป็นประโยชน์ ซึ่งสอดรับกับกระแสในปัจจุบันที่เพื่อน ๆ และเหล่าคนรู้จักในโลกออนไลน์ต่างก็พากันโชว์ฝีมือการทำอาหารกันเต็มหน้าฟีดโดยติด Hashtag #เมนูกักตัว #เมนูกักตัวChallenge ในทุก Platform ไม่ว่าจะเป็น Facebook Instagram และ Twitter เมนูที่เป็นที่นิยมก็เป็นเมนูง่าย ๆ ที่ทำจากไข่ หรืออาหารเกาหลีอย่างซุปเต้าหู้กิมจิ ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากซีรีย์เกาหลีชื่อดังอย่าง Itewon Class[2]

           แต่ลำพังแค่ดูจากที่เพื่อน ๆ แชร์กันใน Social Media อย่างเดียวก็คงไม่พอ ผู้เขียนจึงได้พยายามแสวงหาแบบอย่างในการทำอาหารในโลกโซเชียล เพื่อที่จะเรียนรู้เทคนิคในการทำอาหาร ซึ่งก็มีอยู่มากมายหลากหลายช่องทาง เริ่มจากแม่ขวัญศรี ผู้โด่งดังในโลกทวิตเตอร์ เจ้าของบัญชีทวิตเตอร์ “Maekwansri” ที่ทำอาหารได้น่าทาน และมียอดผู้ติดตามกว่า 250,000 คน อาหารของแม่เป็นเมนูอาหารไทยที่หน้าตาไม่ธรรมดา น่าทานไปหมดทุกอย่าง ทางฝั่งของเฟซบุ๊คก็มีเพจดังอย่างเพจ “กับข้าวกับปลาโอ” (Plaocooking) ที่มีผู้ติดตามมากกว่า 6.3 ล้านคน ถือเป็นเพจที่ชาวโซเชียลเทใจเพราะอาหารที่ทำนั้น แซ่บทุกเมนู แถมทำตามไม่ยากด้วย และที่กำลังมาแรงได้แก่กลุ่ม “สมาคมเราจะผอมด้วยเมนูจากหม้อทอดไร้น้ำมัน” ที่ปัจจุบันมีสมาชิกอยู่ราว 470,000 คน ที่เหล่าสมาชิกต่างก็มาแชร์เมนูง่าย ๆ ที่ได้สุขภาพโดยใช้อุปกรณ์เพียงหม้อทอดไร้น้ำมันแค่ใบเดียว[3]

           และอีกแหล่งที่สำคัญคือ Youtube ที่ถือเป็นช่องทางที่ได้เปรียบ เพราะผู้เขียนสามารถดูไปและทำตามไปด้วยพร้อม ๆ กันได้ บุคคลที่ถือว่าเป็นอาจารย์สำคัญมี 2 ท่าน คนแรกคือ คุณนิรัญ ช้างกลาง หรือที่รู้จักในกันนามพี่โชเลย์ ดอกกระโดน เจ้าของ Youtube Channel “โชเลย์ ดอกกระโดน” ที่นำเสนออาหารใต้สไตล์โชเลย์ เจ้าของวลีเด็ด “อื้มมมม อาหร่อยยยย” และ “ก่อนทานอาหารทุกครั้ง ต้องล้างมือให้สะอาด” เรียกได้ว่าเข้ากับสถานการณ์โควิด-19 กินร้อน ช้อนตัวเอง ล้างมือบ่อย ๆ และอีกท่านที่เป็นเชฟระดับตำนานของเมืองไทยคือ เชฟป้อม หม่อมหลวงขวัญทิพย์ เทวกุล พิธีกร และกรรมการตัดสินในรายการแข่งขันทำอาหารชื่อดัง Masterchef Thailand เจ้าของ Youtube Chanel ครัวชั้นสูง – High Zone Kitchen ที่สอนทำเมนูอาหารไทยเลิศรสและประยุกต์เทคนิคการทำอาหารให้เหมาะสมกับคนที่อาศัยในพื้นที่จำกัดอย่าง คอนโดมิเนียม หรือหอพัก เพื่อให้การทำอาหารในพื้นที่จำกัดไม่เป็นเรื่องยากอีกต่อไป

           นอกจากความรู้ และเทคนิคในการทำอาหารเบื้องต้นแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญในการเริ่มเป็นเชฟก็ได้แก่ อุปกรณ์เครื่องครัวในการทำอาหาร สำหรับคนที่พักอาศัยอยู่บ้านของตนเอง ก็อาจจะได้เปรียบตรงที่มีอุปกรณ์เครื่องครัวค่อนข้างพร้อม แต่สำหรับใครหลายคนที่พักอาศัยอยู่ในคอนโด อพาร์ทเมนต์ หอพัก ก็อาจมีข้อจำกัดบางประการ เช่น พื้นที่ที่จำกัด รวมถึงการไม่ได้รับอนุญาตให้ใช้อุปกรณ์อย่างเช่นเตาแก๊สในการประกอบอาหาร แต่ถึงแม้ผู้เขียนจะพักอาศัยอยู่ในคอนโด ก็ไม่ได้ประสบปัญหาในการประกอบอาหารเท่าใดนัก เพราะปัจจุบันมีนวัตกรรมมากมายที่ออกมาเอาใจคนรักการทำอาหารที่ช่วยให้สามารถทำอาหารได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเตาไมโครเวฟที่มีระบบ Cooking สามารถปรุงอาหารได้มากกว่าแค่การอุ่นอาหารเพียงอย่างเดียว เตาแม่เหล็กไฟฟ้า และกระทะไฟฟ้าที่ราคาไม่แพง ใช้สะดวก และที่กำลังเป็นที่นิยมอย่างมากสำหรับคนทำอาหารสายสุขภาพ นั่นก็คือ หม้อทอดไร้น้ำมัน รวมถึงเครื่องครัวราคาถูก และดีไซน์น่าใช้เหมาะกับคนที่มีงบประมาณจำกัด ตัวผู้เขียนเองก็ได้หาซื้อเตาไมโครเวฟที่มีระบบ Cooking เตาแม่เหล็กไฟฟ้า และกระทะไฟฟ้ามาใช้ ซึ่งมีข้อดีตรงที่ใช้งานสะดวก ประหยัดพื้นที่ในการจัดเก็บ และราคาไม่แพง ช่วยทำให้การทำอาหารของผู้เขียนเป็นเรื่องง่ายขึ้น

 

ข้อสังเกตที่ได้จากการหัดเป็นเชฟ

           จากประสบการณ์ที่ผู้เขียนได้ทำอาหารรับประทานด้วยตัวเองนั้น ไม่เพียงแค่ได้เรียนรู้เรื่องการหัดทำอาหารรับประทานเท่านั้น แต่ยังเป็นการฝึกการดูแลสุขภาพของตนเองผ่านกระบวนการต่าง ๆ ตั้งแต่การเลือกซื้อวัตถุดิบจนถึงการลงมือปรุงอาหาร ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

1. การวางแผนการจ่ายตลาด เริ่มตั้งแต่การเช็ควัตถุดิบคงเหลือในครัว ทำลิสต์รายการวัตถุดิบและเครื่องปรุงที่จะซื้อเพิ่มเติม เพื่อเตรียมวัตถุดิบให้เพียงพอ ไม่ต้องออกไปจ่ายตลาดบ่อย ๆ ซึ่งก็อาจจะเสี่ยงต่อการรับเชื้อจากภายนอกได้

2. การดูแลตัวเองในการเดินทางไปจ่ายตลาดแต่ละครั้งที่กลายชีวิตวิถีใหม่ไปแล้ว อย่างการใส่หน้ากากอนามัยตลอดเวลาที่อยู่ข้างนอกบ้าน และการพกเจลแอลกอฮอล์ เพื่อล้างมือทุกครั้งหลังการสัมผัสสิ่งของต่าง ๆ

3. การเลือกซื้อวัตถุดิบสำหรับทำอาหาร ที่ต้องใช้วัตถุดิบที่มีความสด สะอาด ปลอดภัย เช่น เนื้อหมูอนามัย ผักปลอดสารพิษ และล้างทำความสะอาดวัตถุดิบ ก่อนการจัดเก็บในตู้เย็นเพื่อให้วัตถุดิบคงความสดใหม่ได้นาน ๆ

4. การควบคุมปริมาณเครื่องปรุงรสต่าง ๆ ที่ใส่ในการปรุงอาหารแต่ละเมนู ทำให้สามารถควบคุมปริมาณน้ำมัน น้ำตาล น้ำปลา เกลือ และโซเดียมที่จะเข้าสู่ร่างกายไม่ให้มากเกินไปในแต่ละวัน จนส่งผลต่อสุขภาพร่างกายตามมา

 

โอกาสและการเรียนรู้สู่ชีวิตวิถีใหม่

           จากสถานการณ์ที่เรากำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน อาจไม่ทราบแน่นอนได้ว่าสถานการณ์จะคลี่คลายเข้าสู่สภาวะปกติเมื่อไหร่ แต่อย่างไรก็ตาม เราทุกคนที่ต่างต้องเผชิญกับสถานการณ์เดียวกันนี้ อาจจะต้องเรียนรู้และปรับตัวอยู่ให้ได้ ตั้งแต่เกิดวิกฤติโควิด-19 มานี้ เราอาจได้เห็นใครหลายคนที่แทบไม่เคยเข้าครัวลงมือทำอาหารด้วยตัวเอง หันมาทำอาหารมากขึ้น และใครหลาย ๆ คนก็อาศัยการทำอาหารเป็นกิจกรรมสร้างสรรค์เพื่อผ่อนคลายความเครียดและความกังวล ดังที่เห็นว่าหลายคนได้แชร์เมนูอาหารที่ทำด้วยตนเอง รวมถึงมีการนัดรับประทานอาหารร่วมกันทางออนไลน์ผ่านแอพลิเคชั่นต่าง ๆ อย่าง Zoom google meeting ที่ไม่ได้ใช้แค่ประชุมออนไลน์เท่านั้น

           การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตในการหันมาทำอาหารรับประทานด้วยตนเอง สำหรับใครหลายคน อาจจะช่วยให้ Enjoy eating มากขึ้น มีความสุข ผ่อนคลาย รวมทั้งเป็นจังหวะหรือโอกาสที่ดีที่ได้ค้นพบศักยภาพ และความถนัด หรือความชื่นชอบของตัวเอง สำหรับผู้เขียนนอกจากความสุข ความผ่อนคลายที่ได้รับจากการทำอาหารด้วยตนเองแล้ว ยังทำให้ได้รับประทานอาหารที่มีความสด สะอาด มั่นใจในความปลอดภัย และได้รับสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างครบถ้วน สามารถควบคุมปริมาณแคลอรี่ในแต่ละมื้อไม่ให้มากจนเกินไป จนส่งผลให้เกิดภาวะน้ำหนักตัวเกิน โรคอ้วน รวมทั้งสามารถควบคุม ปริมาณน้ำตาล น้ำมัน และโซเดียมในการปรุงอาหารไม่ให้มากจนเกินไปจนส่งผลก่อให้เกิดโรคในกลุ่ม NCDs ได้อีกด้วย การปรับเปลี่ยนสู่การดำเนินชีวิตวิถีใหม่ สำหรับผู้เขียนนอกจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจากที่เคยทำอยู่เดิมมาสู่ชีวิตวิถีใหม่แล้ว จึงถือเป็นจุดเริ่มต้นในการหันมาใส่ใจดูแลสุขภาพ เพื่อการมีสุขภาวะที่ดีท่ามกลางสถานการณ์ภาวะวิกฤติที่กำลังเผชิญอยู่อีกด้วย


[1] การสำรวจพฤติกรรมทางกายและพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนไทยในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด -19 ศูนย์พัฒนาองค์ความรู้ด้านกิจกรรมทางกายประเทศไทย สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล

[2] สรุป 3 พฤติกรรมการเปลี่ยนแปลงของคนไทยจากช่วงโควิด/WFH พร้อมตัวอย่างการปรับตัวของธุรกิจ. [สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2563] จาก https://adaddictth.com/knowledge/covid-wfh-wisesight

[3] ช่วง Social Distancing คนไทยดูอะไรใน YouTube. [สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2563] จากhttps://marketeeronline.co/archives/163376